Üç imparatorluğun eski başkenti, tarih boyunca, dünya çapında bir ilginin ve beğeninin merkezi olmuş ve hakkında sayısız denilebilecek yayınlar yapılmıştı. Batı dillerinin birinde çıkan bir kitap, çok geçmeden başka bir batı diline çevrilmiş, fakat sosyal ve kültürel sebeplerle, bu gözlemlerden ve etütlerden, eserin asıl bahsettiği İstanbul'un haberi olamamıştı. Bu büyük boşluğu doldurabilmek üzere, bu kitapların hepsini içerecek bir merkez biçimlendirilmiştir: İstanbul Kitaplığı. Yeni kültür yuvasının bundan sonra ikinci fonksiyonu, önemli kaynak eserlerini Türk diline ve düşüncesine kazandırmak olacaktır.
1980'li yıllarda İstanbul'un birçok tarihi yapılarının onarılıp, yaşama kavuşturulmasında imzası bulunan Çelik Gülersoy, bu girişimin sahibidir: Son 400 yılın yayınlarından oluşan kendi zengin koleksiyonunu bu amaca vererek, kitaplığın yapımını gerçekleştirmiştir. Bina yeri, İstanbul'un tarihi özelliğini olduğu gibi sürdüren, bakir ve karakterli bir köşesidir: Ayasofya'nın arkasından dolaşan Soğukçeşme Sokağı. Bütünüyle Türkiye'nin Turing ve Otomobil Kurumu tarafından, küçük oteller dizisi olarak hazırlanan bu sokağın yapılarından bir tanesi, dünya çapında önem taşıyan bir kültür kurumu olmuştur
İlk yapılışı tapu kayıtlarına göre 18.yy’a tarihlenen binanın, bodrum ve zemin katları dışarıdan serpme sıva ile daha yüksek tavanlı üst katı ise ahşapla kaplıdır. Bodrum depolara ayrılmıştır. Zemin katta sağ odaya yönetim ve kartoteks yerleştirilmiş, soldaki uzun mekan okuma salonu haline getirilerek, edebiyat, şehircilik ve dergiler bölümleri buraya yerleştirilmiştir.
Üst kat daha temsili bir döşeme ile kabul salonları, konferans ve konser mekanları olarak kullanıldığı gibi kitaplığın diğer bölümleri de buraya yerleştirilmiştir.
Kitaplıktaki ana eserler, türlerine göre 13 ana başlıkta toplanmıştır.
1- Roma ve Bizans
2- Osmanlı Tarihi
3- Etütler (İstanbul’u sistematik olarak ve bütünüyle inceleyen eserler, İstanbul’la ilgili olan bir konuyu inceleyen eserler, İstanbul’un bir tek semtini veya yapısını inceleyen eserler)
4- Seyyahatnameler
5- Sefaretnameler
6- Hatıralar
7- Güzel Sanatlar (Resim, Heykel, Mimarlık ve Geleneksel El Sanatları)
8- Biyografiler (İstanbul’la ilgili şahsiyetler ve onların diğer eserleri)
9- Türkiye hakkında genel kitaplar (İstanbul bölümü varsa)
10- Türkiye Rehberleri
11- İstanbul Rehberleri
12- Gravür ve Fotoğraf Albümleri
13- Başvuru Kitapları’dır (Sözlükler ve Ansiklopediler)
Aynı kattaki küçük odada kurucunun yaşamından sahneleri ve onlara parallel olarak İstanbul’un kendisi ile ilgili semtlerindeki çarpıcı görünüm değişikliklerini sergileyen belge fotoğraflarla bir duvar dekore edildiği gibi verilen çeşitli ödüller de buraya yerleştirilmiştir.
Kitaplık tasnifinde her esere özel bir numara verilmek suretiyle genel mevcut ancak bu ayrı ayrı bölümlerin ulaştığı son sayıların toplanmasıyla bulunacak şekilde özel bir sistem uygulanmış ve bununla aranan bir eserin kolayca bulunması amaçlanmıştır. İlk mevcudun kataloğu bu sınıflandırmayla ve İstanbul Kitaplığı – Katalog (İst., 1988) adıyla bastırılıp, ilgili kuruluşlara gönderilmiş, ayrıca İstanbul üzerine bir bibliyografi kaynağı olarak satışa da sunulmuştur. Nisan 1994’de kitaplık ilk kolleksiyonuna aradan geçen 4 yıl boyunca kurucusu vakıf tarafından satın alınarak eklenmiş eski ve yeni yayınlarla beraber toplam 8.100 esere sahip bulunmaktadır.
Kitaplık görsel malzeme bakımından Türkiye’de bu konuda en zengin kolaksiyonlardan brine sahiptir. Gravürler, şehrin ilk fotoğrafları, renkli ve renksiz kartpostallar ve 1870’lerden sonraki fotoğraf malzemelerinden oluşan kolaksiyon, semtlere göre yani topografik olarak tasniflidir.
İstanbul tarihinde ilk olarak vücut bulan bu yeni ilim ve kültür ve yuvasının yaşaması, ilgi ve destek görmesine bağlıdır. Bağışçıların isimleri, Kitaplıkta şerefle yer alır.
Para bağışları için banka hesap numarası
Vakıflar Bankası Şişli Şubesi
Hesap No: 25031 |
